Strona główna
opoka.photoopoka.org.pl


2020-03-27 08:23
ds / Norbert Czyżewski, opoka.org.pl

Twoje bezpieczeństwo przy pracy

Zbyt często praca i sposób, w jaki ją wykonujemy staje się powodem wypadków. Dlatego nigdy dosyć przypominania o podstawowych zasadach, które pozwolą bezpiecznie pracować.

Autor/źródło: Obraz Capri23auto z Pixabay

Nie wszyscy jesteśmy zagrożeni w jednakowym stopniu, bo charakter pracy, który wykonujemy jest różny. Nie ma jednak wątpliwości, że niezależnie od tego, czy pracujemy fizycznie, czy umysłowo, jak się dziś mówi popularnie, przed „komputerem”, profilaktyka w zakresie bezpieczeństwa jest bardzo ważna, ale co ważniejsze przynosi konkretne efekty w postaci zmniejszenia częstości wypadków. Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, wskaźnik częstości wypadków przy pracy na 1000 pracujących w Polsce jest na najniższych poziomach w ciągu ostatnich 20 lat. Podobnie, liczba wypadków przy pracy o ciężkich i śmiertelnych skutkach w dłuższym okresie czasu charakteryzują się tendencję spadkową. Liczba ciężkich wypadków przy pracy, w okresie statystycznym 2000-2018 stale malała i osiągnęła minimum w roku 2016. W sumie zanotowano imponujący spadek o ponad połowę liczby wypadków w stosunku do ich poziomu z roku 2000. Liczba śmiertelnych wypadków przy pracy, w tym samym okresie czasu, zmalała jeszcze bardziej, bo o ponad 60%.

Najwięcej osób zatrudnionych jest w przetwórstwie przemysłowym i handlu, więc tam ilościowo dochodzi do największej liczby wypadków przy pracy. Jednak, gdy skorygować dane o wypadkowości i odnieść je do liczby zatrudnionych w danym sektorze gospodarki, to okaże się, że górnictwo i wydobywanie, rolnictwo, sfera usług publicznych charakteryzują się najwyższym wskaźnikiem wypadkowości. Stosunkowo duże zagrożenie powstawaniem wypadków przy pracy dotyczy również pracujących w budownictwie, opiece zdrowotnej i pomocy społecznej oraz transporcie i w gospodarce magazynowej.

Zasady ogólne

Zasady i dobre praktyki bezpieczeństwa i higieny pracy muszą być wdrażane we współpracy pracodawcy i pracownika. Cóż bowiem z tego, że mamy dobre zasady, gdy nie są wdrażane przez pracowników i na odwrót. Gdy pracodawca nie wykonuje swoich obowiązków i przykładowo nakazuje pracę w sposób zagrażający zdrowiu i życiu na niewiele zda się ostrożność pracowników. Dlatego podstawowe zasady zostały zwarte w przepisach prawa, by nałożyć na obie strony kontraktu prawa i obowiązki.

Zasady BHP określone są w Kodeksie pracy oraz w wewnętrznych regulaminach zakładowych, co pozwala na dostosowanie ogólnych przepisów do konkretnych warunków. I tak, zadaniem pracodawcy jest zagwarantowanie warunków i stanowisk pracy spełniających wymogi BHP. Pracodawca ma obowiązek kierować pracowników na okresowe badania do lekarza medycyny pracy. Natomiast pracownik ma obowiązek stosować się do zaleceń w kwestii sposobu obsługi maszyn, postępowania w sytuacjach zagrożenia itp. Inne prawa pracownika to m.in.:

  • prawo do odmowy wykonania polecenia służbowego łamiącego przepisy BHP;
  • oddalenie ze stanowiska pracy lub opuszczenie zakładu w sytuacji zagrażającej zdrowiu lub życiu;
  • odmowa wykonania pracy w przypadku obniżonej sprawności psychofizycznej;
  • wnioskowanie do pracodawcy w sprawie usunięcia zagrażających życiu lub zdrowiu usterek w miejscu pracy.

Zasady BHP rodzą obowiązki również wobec pracowników. To m.in.:

  • znajomość przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • wykonywanie poleceń służbowych zgodnie z wymogami BHP;
  • obsługiwanie sprzętu firmowego i maszyn zgodnie z przeznaczeniem;
  • używanie odzieży ochronnej, np. fartuchów, kombinezonów, ochronnego obuwia czy kasków i gogli;
  • wykonywanie badań lekarskich – wstępnych, okresowych, kontrolnych oraz stosowanie się do zaleceń lekarza medycyny pracy;
  • informowanie pracodawcy o usterkach, awariach lub innych sytuacjach niezgodnych z zasadami BHP;
  • zgłoszenie do inspekcji pracy łamania zasad BHP przez pracodawcę.

Istotne rolnictwo

W gospodarstwie rolnym sytuacja jest na ogół nietypowa. W sezonie występuje znaczne nasilenie prac, które często wykonywane są pod presją czasu i pogody. Ponadto charakter wykonywanych prac jest bardzo zróżnicowany. Rolnik, można tak powiedzieć, pracuje na wielu stanowiskach, które wymagają odmiennych umiejętności, a jednocześnie powodują liczne zagrożenia. W efekcie w rolnictwie wypadki śmiertelne zdarzają się 3 razy częściej niż w innych sektorach.

Po drugie, w sektorze rolnictwa dominują gospodarstwa rodzinne i własna działalność gospodarczą, a to oznacza, że w większości gospodarstw rolnych praca jest wykonywana samodzielnie i z pomocą członków rodziny. W Europie dziewięć na dziesięć osób pracujących w gospodarstwach rolnych to osoby należące do rodziny (Agriculture, forestry and fishery statistics — 2019 edition). To sam rolnik musi zapewnić sobie oraz osobom z nim pracującym bezpieczne warunki pracy. Zwłaszcza, że najczęściej zagrożone jest zdrowie i życie najbliższych, często także dzieci.

Jak podaje Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu, najwięcej wypadków przy pracy rolniczej to: upadki osób, pochwycenie i uderzenie przez części ruchome maszyn oraz uderzenia, przygniecenia i pogryzienia przez zwierzęta. Statystyki mówią, że najwięcej nieszczęśliwych zdarzeń miało miejsce w obejściach gospodarskich (80%), a więc na podwórzu, w budynkach inwentarskich i gospodarczych. Pozostałe wypadki miały miejsce na polach, łąkach i pastwiskach a także lasach i na drogach.

Głównymi zagrożeniami towarzyszącymi wykonywanym pracom w rolnictwie są zagrożenia powodowane przez czynniki mechaniczne, a więc powodowane mechanicznym oddziaływaniem na człowieka maszyn i ich elementów, przedmiotów i narzędzi pracy, upadki na skutek poślizgnięcia, potknięcia itp.

Zagrożenia tego typu są powodowane przez:

  • przemieszczające się maszyny oraz transportowane przedmioty;
  • ruchome elementy robocze maszyn i urządzeń;
  • ostre, wystające elementy budowli, konstrukcji urządzeń gospodarskich oraz narzędzia maszyn i urządzeń rolniczych czy narzędzi warsztatowych;
  • spadające przedmioty;
  • płyny pod ciśnieniem;
  • śliskie nierówne powierzchnie;
  • ograniczone przestrzenie;
  • żywe zwierzęta.

Do innych źródeł potencjalnych niebezpieczeństw dla zdrowia i życia zaliczymy:

  • zagrożenia chemiczne i pyłowe (kontakt ze środkami ochrony roślin, nawozami sztucznymi, paliwami i smarami);
  • niekorzystne warunki termiczne i czynniki atmosferyczne, gdyż większość prac w rolnictwie wykonuje się na otwartej przestrzeni;
  • zagrożenia biologiczne ( wirusy, bakterie, pierwotniaki i grzyby, alergeny i toksyny wytwarzane przez rośliny uprawne oraz drobnoustroje roślin i zwierząt;
  • zagrożenie prądem elektrycznym;
  • zagrożenie hałasem.

Proste recepty wystarczą

Jeśli przeanalizować najpowszechniejsze czynniki powodujące wypadki, to okazuje się, że w swojej znaczącej liczbie wynikają z podstawowych błędów. Spójrzmy na co zwracać uwagę:

  • wykonujemy skomplikowane prace jednoosobowo zamiast poprosić o pomoc;
  • nie stosujemy sprzętu ochronnego;
  • działamy pod presją czasu i zmęczenia i „chodzimy na skróty”;
  • nie jesteśmy świadomi zagrożeń, nie czytamy instrukcji bezpieczeństwa i podstawowych informacji;
  • korzystamy z pomocy przypadkowych osób, a nie fachowców;
  • angażujemy dzieci do niebezpiecznych prac.

Czasem wystarczy postąpić odwrotnie do swoich dotychczasowych nawyków, by uratować zdrowie swoje i bliskich. 


Logo PZU

Partnerem akcji „Zawsze bezpieczny” jest PZU SA.



Podziel się tym materiałem z innymi:


 
Kliknij aby zobaczyć newsy zawierające wybrany tag: PZU SA, rolnictwo, bezpieczeństwo, praca, rolnicy