Strona główna
opoka.org.pl
2021-04-05 09:04
AC / mgw/dki/PAP

Od kiedy zaczęto obchodzić w Kościele oktawę wielkanocną?

Poniedziałek Wielkanocny jest kolejnym dniem oktawy wielkanocnej, trwającej przez 8 dni począwszy od pierwszej niedzieli wielkanocnej. Okres ten traktowany jest jako jedna uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego. Mimo wyjątkowego charakteru wierni tego dnia nie są zobowiązani do udziału we Mszy św.

Autor/źródło: PAP

Zgodnie z tradycją w świątyniach w Polsce, Poniedziałek Wielkanocny Eucharystie sprawowane są jednak według porządku niedzielnego.

Słowo „oktawa” pochodzi z języka greckiego i znaczy osiem. Chcąc podkreślić ważność uroczystości paschalnych Kościół rozszerza je na kolejne osiem dni. W związku z tym, w piątek 9 kwietnia katolików nie obowiązuje post.

Oktawa Wielkanocy obchodzona była już w IV wieku. Podczas Wigilii Paschalnej udzielano wtedy sakramentu chrztu św. i nowo ochrzczeni otrzymywali od gminy chrześcijańskiej białe szaty, w których chodzili przez okres oktawy wielkanocnej. Stąd też oktawę nazywano Białym Tygodniem, a niedzielę kończącą oktawę Białą Niedzielą. W tym dniu neofici, odziani w białe szaty szli w procesji do kościoła św. Pankracego w Rzymie, by tam uczestniczyć we mszy św., po której zdejmowali chrzcielne szaty i wracali do swoich codziennych obowiązków.

W czasie jednej z wizji Jezus powiedział do św. siostry Faustyny Kowalskiej: „Święto Miłosierdzia wyszło z wnętrzności moich, pragnę, aby uroczyście obchodzone było w pierwszą niedzielę po Wielkanocy. Nie zazna ludzkość spokoju, dopokąd nie zwróci się do źródła miłosierdzia mojego”. W roku 2000 papież Jan Paweł II ustanowił tę niedzielę świętem Miłosierdzia Bożego dla całego Kościoła powszechnego. Stąd dzisiaj określa się niedzielę w oktawie Wielkanocy, jako Niedzielę Miłosierdzia Bożego.

Przez całą oktawę Wielkanocy do formuły rozesłania dodaje się podwójne „Alleluja”. W tym czasie nie można celebrować Mszy żałobnych, z wyjątkiem pogrzebowej.

Sam liturgiczny okres wielkanocny trwa 50 dni, aż do uroczystości zesłania Ducha Świętego (tzw. Pięćdziesiątnicy).

W tym czasie paschał mający swoje miejsce przy ambonie lub przy ołtarzu jest zapalony we wszystkich uroczystych celebracjach liturgicznych, a więc w czasie Mszy św., podczas jutrzni i w czasie nieszporów, aż do niedzieli zesłania Ducha Świętego.

„Podczas liturgii pogrzebu należy ustawić paschał przy trumnie na znak, że śmierć jest dla chrześcijanina jego własną Paschą. Poza okresem wielkanocnym nie należy zapalać paschału ani przechowywać go w prezbiterium” – czytamy w Liturgii Godzin (brewiarzu).

Krzyż ołtarzowy w okresie wielkanocnym przyozdobiony jest czerwoną stułą. Na miejscu widocznym, w pobliżu ołtarza, ale nie na nim ustawia się figurę Chrystusa zmartwychwstałego. Ponadto zamiast modlitwy „Anioł Pański” odmawia się modlitwę „Królowo nieba” (Regina coeli).

W ludowej tradycji poniedziałek Wielkanocny jest nazywany „lanym poniedziałkiem” ze względu na zwyczaj „śmigusa-dyngusa”, który jest w tym dniu praktykowany. Polegał on na symbolicznym wzajemnym okładaniu się witkami wierzby po nogach oraz wzajemnym polewaniu wodą. Od polania wodą można było wykupić się podarunkiem w postaci jaj i smakołyków.

Pierwotnie zwyczaj ten związany był z radością z odejścia zimy i budzącej do życia przyrody, a polewanie wodą miało zapobiegać chorobom i sprzyjać płodności.

Autor: Magdalena Gronek

mgw/ dki/ PAP

Logo PZU

Zamieszczone na stronach internetowych portalu https://opoka.org.pl/ i https://opoka.news materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazami danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Fundację Opoka na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Więcej ważnych i ciekawych artykułów na stronie opoka.org.pl →


Podziel się tym materiałem z innymi:


 

Polecamy
2021-04-04 20:48:01
miniaturka

Londyn: polonijna parafia krytykuje przerwanie przez policję wielkopiątkowej liturgii

„Prawa wiernych zostały pokrzywdzone w tak ważnym dniu dla każdego wierzącego, a nasz kult – sprofanowany” – napisali duszpasterze z polonijnej parafii w Londynie po tym, jak w Wielki Piątek policja przerwała liturgię i nakazała wiernym opuszczenie kościoła.
2021-04-04 20:52:37
miniaturka

W święta zmalał ruch na granicy, część osób rezyguje z wjazdu do Polski

W związku z nowymi obostrzeniami Straż Graniczna skierowała w ostatnim czasie na kwarantannę o 400 proc. więcej osób niż tydzień wcześniej. 5 tys. osób zrezygnowało z wjazdu do Polski – podała Komenda Główna SG.
2021-04-04 20:56:21
miniaturka

Prof. Gut: spadek liczby nowych zakażeń może wynikać z okresu świątecznego

Zdaniem wirusologa prof. Włodzimierza Guta spadek liczby stwierdzonych nowych zakażeń może wynikać z okresu świątecznego, w którym mniej osób wykonuje badania. „Boję się, że tak właśnie jest” – dodał wirusolog.
2021-04-05 08:44:31
miniaturka

Abp Gądecki: życie wieczne jest uzależnione od spożywania darów eucharystycznych!

„Sytuacja epidemiczna pozwala tylko nielicznym uczestniczyć w komunii św., podczas gdy życie wieczne jest właśnie uzależnione od spożywania darów eucharystycznych. Ci, którzy tylko duchowo uczestniczą w transmisjach medialnych, muszą sobie zdawać sprawę z tego co tracą” – mówił abp Stanisław Gądecki.
2021-04-05 09:01:52
miniaturka

Prof. Konrad Rejdak: objawy neurologiczne zwiastują ciężki przebieg COVID-19

Objawy neurologiczne, świadczące o zajęciu układu nerwowego przez wirusa SARS-CoV-2, zwiastują cięższy przebieg COVID-19 – ocenił w rozmowie z PAP kierownik Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie prof. Konrad Rejdak.
2021-04-05 09:06:47
miniaturka

Test antygenowy z dyskontu może wprowadzić w błąd?

Zalecamy ostrożność w przypadku testów antygenowych z dyskontów. Mogą one dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Nie wykrywają one świeżego zakażenia i informują jedynie o tym, czy mieliśmy kontakt z koronawirusem, niekoniecznie jest to SARS-CoV-2 – powiedziała PAP prezes KRDL Alina Niewiadomska.