Strona główna
opoka.org.pl
2021-05-20 10:00
JR / PAP

Niezwykłe odkrycie astronomiczne. Wśród odkrywców polscy naukowcy

Astronomowie wykryli żelazo i nikiel w stanie gazowym w otoczkach komet, w tym w jednej spoza naszego systemu planetarnego. Wśród odkrywców są dwaj naukowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego. O wynikach informują „Nature” oraz Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

Autor/źródło: PAP

Polscy naukowcy zbadali międzygwiazdową kometę 2I/Borisov, a zespół belgijski przeanalizował komety Układu Słonecznego. Swoje prace opublikowali niezależnie w dwóch artykułach w prestiżowym czasopiśmie „Nature”.

Obiekt 2I/Borisov to kometa, ale unikatowa, bowiem dotarła do nas spoza Układu Słonecznego. Jest drugim zaobserwowanym „obcym” obiektem po ‘Oumuamua.

Piotr Guzik i Michał Drahus z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie przeprowadzili pod koniec stycznia 2020 r. obserwacje 2I/Borisov przy pomocy teleskopu VLT należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Kometa znajdowała się wtedy około 300 milionów kilometrów od Słońca, czyli około dwa razy dalej niż dystans Ziemia-Słońce.

Mimo tak dużego dystansu w jej otoczce udało się wykryć obecność niklu w formie gazowej. To bardzo zaskakujące, bowiem do tej pory gazy z atomami ciężkich metali obserwowano jedynie w gorących środowiskach, na przykład w atmosferach ultragorących egzoplanet albo w przypadku komet przelatujących bardzo blisko Słońca.

„To, co odróżnia kometę 2I/Borisov, to niska temperatura otoczki, spowodowana dużą odległością od Słońca. Oznacza to, że nikiel uwalniany jest w inny sposób aniżeli przez parowanie obfitujących w metale kometarnych pyłów i okruchów skalnych” – tłumaczy mgr Piotr Guzik, doktorant na Uniwersytecie Jagiellońskim. „Najpierw trudno nam było uwierzyć, że atomowy nikiel naprawdę mógłby występować w 2I/Borisov tak daleko od Słońca. Trzeba było zrobić wiele testów sprawdzających, zanim sami siebie przekonaliśmy, iż tak faktycznie jest” – dodaje astronom.

Czy międzygwiazdowa kometa różni się od komet pochodzących z Układu Słonecznego? Poza trajektorią wskazującą na odległe pochodzenie 2I/Borisov, obie kategorie komet są podobne.

„Jedną z najbardziej zadziwiających cech komety 2I/Borisov jest to, że właściwie niczym nie różni od komet Układu Słonecznego. Mimo że powstała gdzieś w odległym zakątku naszej Galaktyki” – wskazuje dr Michał Drahus.

Zaskakujące odkrycie niklu w gazowej otoczce komety okazało się dodatkową wspólną cechą z rodzimymi kometami. W „Nature” został bowiem opublikowany artykuł belgijskiej grupy naukowców również dotyczący komet i podobnych badań. Zespół pod kierunkiem Jeana Manfroida z Uniwersytetu w Liege (Belgia) odkrył żelazo i nikiel w atmosferach wszystkich komet (około dwudziestu), które obserwował w ciągu ostatnich 20 lat, w tym w jednej znajdującej się bardzo daleko od Słońca.

Naukowcy obserwowali komety przy pomocy spektrografu UVES na teleskopie VLT. Teraz udało im się zidentyfikować słabe, nieznane linie w widmach tych komet i przypisać je do niklu oraz żelaza. Według oszacowań badaczy na każde 100 kilogramów wody w atmosferach tych komet przypada zaledwie 1 gram żelaza i podobna ilość niklu.

Naukowcy z belgijskiego zespołu mają nadzieję, że ich badania przetrą szlaki dla przyszłych odkryć. „Teraz ludzie będą szukać tych linii w swoich danych archiwalnych z innych teleskopów. Sądzimy, że pobudzi to także nowe badania tej tematyki” – mówi Emmanuel Jehin z Uniwersytetu w Liege.


Logo PZU

Zamieszczone na stronach internetowych portalu https://opoka.org.pl/ i https://opoka.news materiały sygnowane skrótem „PAP" stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazami danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Fundację Opoka na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Więcej ważnych i ciekawych artykułów na stronie opoka.org.pl →


Podziel się tym materiałem z innymi:


 

Polecamy
2021-05-19 16:17:33
miniaturka

W domu dziecka nie należały do nikogo, w rodzinie mają nas

„Mamy poczucie, że dzieci właśnie w rodzinie mają największą szansę uczyć się życia” – mówią Klaudia i Piotr Chazan – wieloletnia rodzina zastępcza, opiekująca się sześciorgiem dzieci. Wraz z Jackiem Waiglem opowiadają także o inicjatywie „Niezastąpieni”.
2021-05-20 09:36:13
miniaturka

Mija 500 lat od nawrócenia św. Ignacego. Jezuici rozpoczynają Rok Ignacjański

Dziś w Pampelunie, w Hiszpanii, generał Towarzystwa Jezusowego, o. Arturo Sosa oficjalnie otworzy obchody Roku Ignacjańskiego. Dokładnie 500 lat temu, 20 maja 1521 roku Ignacy z Loyoli jako żołnierz armii króla hiszpańskiego został poważnie ranny w nogę i po tym wydarzeniu rozpoczął drogę nawrócenia.
2021-05-20 09:46:39
miniaturka

W pandemii długi kin i teatrów wzrosły o kilkadziesiąt procent

Długi kin wzrosły przez rok pandemii o ponad 60 proc. – najwyżej w całej branży kultury – wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor. Teatry między marcem 2020 a 2021 r. zwiększyły swoje nieregulowane na czas zobowiązania o 23 proc.
2021-05-20 10:32:57
miniaturka

Śmierć na życzenie w Holandii. Prawie 7 tys. przypadków eutanazji w ubiegłym roku

Ubiegły rok był w Holandii rekordowy pod względem liczby dokonanych tam eutanazji – 6938, podczas gdy w 2019 odnotowano ich 6361, a w 2003 – „tylko” 1815. Oznacza to, że w 2020 przeprowadzono w tym kraju o 382 proc. aktów „śmierci na życzenie” więcej niż 17 lat wcześniej.
2021-05-20 11:29:53
miniaturka

O czym tu dyskutować? George Weigel o „najbardziej niefortunnej rzymskiej interwencji”

Amerykański publicysta mocno skrytykował list prefekta Kongregacji Nauki Wiary do biskupów USA. Jego zdaniem chodzi o to, by „w nieskończoność odkładać” stanowisko amerykańskiego episkopatu w sprawie przyjmowania Komunii św. przez polityków, promujących aborcję.
2021-05-20 11:40:05
miniaturka

Jezuici działają wszędzie tam, gdzie świat potrzebuje Chrystusa

Jezuici obchodzą Rok Ignacjański, który został ustanowiony dla uczczenia 500-lecia nawrócenia ich założyciela – św. Ignacego Loyoli. Jaka jest ich historia? Kiedy trafili do Polski? Czym się zajmują? Co ich wyróżnia wśród innych zakonów? Czym charakteryzuje się ich duchowość?