Strona główna
opoka.org.pl
2021-08-09 09:48
JR / PAP

Jak strach wpływa na dynamikę pandemii?

Strach jest ważnym czynnikiem wpływającym na dynamikę pandemii COVID-19. Może ją skutecznie powstrzymywać lub przeciwnie – sprzyjać jej dalszemu szerzeniu i pojawianiu się kolejnych fal zakażeń – przekonują naukowcy z New York University School of Global Public Health (USA).

Autor/źródło: Unsplash.com

Wyniki swojego badania opisali na łamach „Journal of The Royal Society Interface” (https://doi.org/10.1098/rsif.2021.0186). Opracowany przez nich model matematyczny jest pierwszym narzędziem pozwalającym przewidzieć dynamikę rozwoju chorób zakaźnych w populacji ludzkiej w zależności od poziomu strachu w społeczeństwie. Chodzi o strach zarówno przed samą chorobą, jak i szczepionkami, które mają jej zapobiegać.

„Zachowania ludzkie – takie jak dystansowanie się społeczne, które hamuje rozprzestrzenianie się wirusa, czy odmowa szczepień, która je promuje, kształtowały dynamikę epidemii od lat. Jednak tradycyjne modele przebiegu epidemii w przeważającej mierze ignorowały kwestię ludzkich zachowań i napędzających je lęków” – zauważają autorzy publikacji.

„Emocje takie jak strach mogą całkowicie wyprzeć racjonalne zachowania i wywołać niekonstruktywne zmiany behawioralne – wyjaśnia prof. Joshua Epstein, epidemiolog i główny autor badania. – Strach przed chorobą zakaźną może zmienić zachowanie osób podatnych; będą podejmować one gwałtowne działania, aby się chronić, ale też przedwcześnie je porzucą, gdy tylko strach zacznie zanikać”.

Na przykład strach przed zarażeniem wirusem, takim jak SARS-CoV-2, może spowodować, że zdrowi ludzie będą izolować się w domu i nosić maski, skutecznie hamując rozprzestrzenianie się wirusa. Ale kiedy tylko rozprzestrzenianie się ograniczy – strach ustąpi, prowadząc ludzi do zbyt wczesnego porzucenia środków ostrożności, choć przecież nadal wokół będzie wiele zarażonych osób. Tu koło się zamyka: nowa fala zakażeń spowoduje wybuch nowej fali strachu, izolację i noszenie masek itd.

Jak przypominają autorzy badania, to strach przed COVID-19 zmotywował miliony ludzi na całym świecie do zaszczepienia się. Ale ponieważ szczepionki w widoczny sposób hamują rozprzestrzenianie się epidemii, a wraz z tym strach przed chorobą, ludzie stwierdzają, że jednak ich strach przed szczepionką jest większy, niż przed „ustępującym” zagrożeniem. Rezygnują więc ze szczepień, powodując szybki wzrost liczby zakażeń.

„Dopóki strach przed COVID-19 przewyższa strach przed szczepionką, obserwujemy wzrost zainteresowania szczepieniami, a tym samym tłumienie wirusa. Taki właśnie trend obserwowaliśmy w USA tej wiosny, gdy miliony Amerykanów zostały zaszczepione, a liczba przypadków spadła” – mówi prof. Epstein.

„Ale jeśli ludzie zaczynają myśleć, że szczepionka jest bardziej przerażająca, niż choroba - niezależnie od tego, czy na skutek szerzącej się dezinformacji są sceptyczni wobec szczepień w ogóle, czy po prostu uważają COVID-19 za mało groźną infekcję – unikają szczepień i powodują rozwój nowego cyklu chorobowego. Nasz model wyraźnie to pokazał. Zjawisko to obserwujemy teraz, w czasie rzeczywistym, w regionach o niższym wskaźniku szczepień, gdzie wariant Delta szybko się rozprzestrzenia, a liczba przypadków rośnie” – dodaje.

Model matematyczny opracowany przez Epsteina i jego zespół uwzględnia czynniki behawioralne (takie jak odsetek populacji obawiający się choroby lub szczepionki oraz to, w jaki sposób niekorzystne zdarzenia związane ze szczepieniami mogą promować ten strach), współczynnik przenoszenia choroby, odsetek zaszczepionej populacji i wskaźnik szczepień. Co więcej, uznaje on, że strach nie jest statyczny: może rozprzestrzeniać się w populacji w wyniku dezinformacji lub alarmujących wiadomości albo zanikać samoistnie z upływem czasu lub w skutek uspokajających doniesień medialnych.

„Neuronauka sugeruje, że strach sam w sobie też może być zaraźliwy, a jednocześnie ma tendencję do zanikania. Nasz model uwzględnia więc to, że ludzie mogą przezwyciężyć swój lęk przed chorobą oraz szczepionką. Dzieje się to z czasem, gdy częstość występowania choroby spada, albo w wyniku interakcji z osobami, które wyzdrowiały, przeszły chorobą łagodnie itp” – opowiada Epstein.

Model pokazuje też, że oba opisywane lęki – przed chorobą i przed szczepieniem – ewoluują i oddziałują na siebie w sposób, który kształtuje zachowanie ludzi: dystans społeczny, przyjmowanie szczepionek oraz rozluźnianie tych zachowań. Dynamika ta z kolei może wzmacniać lub tłumić rozprzestrzenianie choroby, co znowu wpływa na zachowanie, ale tym razem powodując nową falę choroby, a potem kolejne i kolejne fale.

„Nasze narzędzie czerpie z neuronauki, aby ujawnić niezbadane dotąd mechanizmy kształtujące pandemie” – podsumowuje prof. Erez Hatna, współautor badania.

Aktualne informacje i zalecenia: www.gov.pl.


Logo PZU

Zamieszczone na stronach internetowych portalu https://opoka.org.pl/ i https://opoka.news materiały sygnowane skrótem „PAP" stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazami danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Fundację Opoka na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Więcej ważnych i ciekawych artykułów na stronie opoka.org.pl →


Podziel się tym materiałem z innymi:


 

Polecamy
2021-08-09 08:34:55
miniaturka

Od uczonej ateistki do świętej karmelitanki. Dziś wspominamy Edytę Stein

Ten, kto poszukuje prawdy, poszukuje Boga, bez względu na to, czy sobie z tego zdaje sprawę, czy nie. Była o tym przekonana Edyta Stein – św. Teresa Benedykta od Krzyża. Przed 77 laty, 9 sierpnia 1942 roku, ona i jej siostra Rosa zostały zamordowane w komorze gazowej niemieckiego obozu zagłady Auschwitz.
2021-08-09 08:57:42
miniaturka

Dlaczego Covid-19 uszkadza płuca? Są nowe badania

Za usuwanie wirusa, ale także za niszczenie płuc, odpowiada pewien typ komórek odpornościowych – ustalili naukowcy z Korei. Teraz badają oni sposoby zapanowania nad układem odpornościowym silnie pobudzanym przez chorobę.
2021-08-09 09:34:55
miniaturka

Powódź w Niemczech. Pierwszy bilans skutków dla Kościołów

Według wstępnych szacunków opublikowanych przez katolicką agencję KNA, w diecezji Trewir uszkodzonych zostało w rożnym stopniu 31 kościołów, osiem plebanii, osiem domów parafialnych oraz kilkanaście żłobków i przedszkoli. Obliczanie szkód trwa, na razie nie można określić ich wysokości.
2021-08-09 09:57:41
miniaturka

Pandemia „podarowała” Polakom nawet pięć medali olimpijskich

O pięć medali mniej mogliby mieć polscy lekkoatleci, gdyby igrzyska w Tokio odbyły się zgodnie z planem, czyli przed rokiem. „Trudno gdybać, ale pandemia na pewno zmieniła układ sił. Pytanie, ile nam też zabrała” – mówił w rozmowie z PAP międzynarodowy sędzia Janusz Rozum.
2021-08-09 10:30:16
miniaturka

Kard. Müller: Jako Niemiec wstydzę się za to, co spotkało ks. Oko

Jako Niemiec wstydzę się za to, że w mojej ojczyźnie znowu jest możliwe stawianie zarzutów o tzw. podżeganie do nienawiści przeciw społeczeństwu i skazanie polskiego naukowca dlatego, że podał fakty – mówi kard. Gerhard Ludwig Müller w związku z wyrokiem, jaki otrzymał ks. Dariusz Oko.
2021-08-09 10:37:36
miniaturka

Macierzyństwo udręką? Amerykańskie olimpijki odpowiadają: wręcz przeciwnie!

Jeden z prominentnych polskich polityków zasłynął parę dni temu stwierdzeniem, że macierzyństwo jest udręką dla kobiet. Że to nieprawda, udowadniają amerykańskie olimpijki, którym udaje się godzić karierę sportową z byciem matką i uważają to za swój wielki przywilej