Strona główna
opoka.org.pl
2021-03-06 08:31
MG / KAI

Irak: antyczne miasto Ur, ojczyzna Abrahama – centralnym miejscem wizyty Franciszka

W ramach rozpoczętej wizyty w Iraku Franciszek odwiedzi dzisiaj Ur – jedno z najstarszych miast ludzkości. Planowana jest tam modlitwa papieża z przedstawicielami innych religii o pokój dla kraju rozdzieranego konfliktami i podziałami etnicznymi i wyznaniowymi.

Autor/źródło: Pixabay.com

 Pochodzące sprzed ponad 4000 lat ruiny na pustyni w południowym Iraku mają ogromne znaczenie symboliczne: Ur, dziś Tell el-Muqajjar, uważane jest za ojczyznę Abrahama, którego wyznawcy judaizmu, islamu i chrześcijanie czczą jako wspólnego przodka.


Według przekazu biblijnego Abraham udał się przez Harran na dzisiejszej granicy turecko-syryjskiej do południowej Palestyny. Tam otrzymał od Boga obietnicę ziemi i potomstwa „tak licznego jak gwiazdy na niebie i jak piasek na brzegu morza”. Od Izaaka, jego syna, pochodzą rody Izraela, Koran zaś przedstawia Abrahama (Ibrahima) jako „przyjaciela Boga” i budowniczego świętego miasta Mekki, a więc w istocie jako pierwszego muzułmanina, chrześcijanie natomiast – jako spadkobiercę obietnicy Bożej.


Już Jan Paweł II w Roku Wielkiego Jubileuszu 2000 zamierzał – „jeśli taka będzie wola Boża" – udać się do Ur w Chaldei w południowym Iraku, a więc do miasta, w którym, według Biblii, „Abraham usłyszał słowa Boga”. Na przeszkodzie w spełnieniu tego planu stanął rządzący wówczas w Bagdadzie Saddam Husajn.


Choć miejsce to było znane w Europie co najmniej od początków XVII wieku, to dopiero w 1922 rozpoczął tam badania brytyjski archeolog Leonard Woolley. Odkrył on około dwóch tysięcy antycznych grobów, przy czym w niektórych z nich zachowały się insygnia królewskie. Wśród zabytków znajdowały się też mozaiki wykonane z lapis lazuli i złota broń paradna. Znaleziska te zelektryzowały opinię publiczną, podobnie jak odkryty w tym samym czasie grobowiec faraona Tutanchamona w Egipcie.


Teksty, zapisane pismem klinowym, podkreślały znaczenie Ur jako ośrodka politycznego, utrzymującego rozległe stosunki handlowe i rozbudowaną biurokrację. Dawniej w pobliżu przepływał Eufrat, dając ludziom życie i dobrobyt. Towary z Kurdystanu i Zatoki Perskiej, a nawet z Indii, docierały statkami i szlakami karawanowymi; w warsztatach wytwarzano tkaniny na eksport. Wśród około 60 tys. mieszkańców Ur byli imigranci z różnych narodów i wyznań.


Dowodem na znaczenie miasta jest ziggurat – monumentalna wieża świątynna ku czci boga księżyca Nanny. Król sumeryjski Ur-Nammu i jego syn Szulgi wznieśli ten budynek ponad cztery tysiące lat temu. Potężne mury z wypalanej cegły podkreślają prestiż budowniczych i rangę Uru jako ośrodka politycznego o dalekosiężnych wpływach. "Na tej sławie opierają się wszystkie późniejsze czasy" – powiedziała niemieckiej agencji katolickiej KNA Margarete van Ess, kierowniczka działu Orientu w Niemieckim Instytucie Archeologicznym.


Ten rozkwit nastąpił jednak na długo przed pojawieniem się narracji abrahamowych. Z punktu widzenia archeologii nie ma dowodów na to, że Abraham tam żył, ale jego mit pomógł Woolleyowi zebrać pieniądze na wykopaliska. Jeszcze przed planowaną wizytą Jana Pawła II w 2000, do której ostatecznie jednak nie doszło, próbowano podkreślić biblijny charakter tego miejsca przez tzw. Dom Abrahama.


Od czasu pierwszej wojny w Zatoce Perskiej w 1980 roku rzadko prowadzono tam prace naukowe. W dodatku wiele zniszczeń spowodowały późniejsze konflikty zbrojne, również z powodu położonej w sąsiedztwie bazy lotniczej. Podczas operacji „Pustynna Burza” w 1991, obok świątyni spadły bomby, pozostawiając na ścianach dziury. Później zrównano z ziemią starożytne przedmieścia.


„Z archeologicznego punktu widzenia to katastrofa” – ubolewa van Ess. Owoce prac konserwatorskich z lat 1940-1950 „całkowicie się rozpadają”. Ekstremalne ciepło parowania wciąga wilgoć z gleby i sole do muru; za nowoczesną powłoką ceglaną z cementowymi spoinami stara tkanka budowlana ulega erozji. W ochronę tego światowego dziedzictwa kulturowego na bagnach w południowym Iraku włączyli się eksperci z różnych krajów. Jednakże od czasu wybuchu pandemii w ub.r. wstrzymano wszelkie działania w tym miejscu.


Niemiecka archeolog uważa, że Ur ma szansę stać się magnesem przyciągającym gości z całego świata. Irak wkłada wiele wysiłku w rozwój tego miejsca; na początek położono tam ścieżki z drewnianych desek oraz systemy odwadniające i drogowskazy. Brakuje jednak infrastruktury turystycznej, której nie sprzyja też wyjątkowo ciężki klimat. Z drugiej strony bardzo nasila się w Iraku ruch pielgrzymkowy. Miliony szyickich pątników przybywających co roku do świętych miejsc w Nadżafie i Karbali przewyższają liczbę pielgrzymów do Mekki. Wielu z nich z pewnością dotarłoby również do Ur – miasta przyjaciela Boga, Ibrahima (arabska forma imienia Abraham).


Obecnie jako jeden z pierwszych pielgrzymów przybywa tu Franciszek, który od miesięcy powtarza, abyśmy postrzegali siebie nawzajem – ponad podziałami etnicznymi, religijnymi i społecznymi – jako braci i siostry w jednej rodzinie ludzkiej. „Jako ludzie wierzący jesteśmy wezwani do powrotu do naszych źródeł, aby skupić się na tym, co istotne: na kulcie Boga i miłości” – napisał papież w swojej najnowszej encyklice „Fratelli tutti”. Modlitwa w tym miejscu – źródle trzech religii monoteistycznych – powinna być poświęcona „synom i córkom Abrahama”.

ts (KAI) / Bagdad

Więcej ważnych i ciekawych artykułów na stronie opoka.org.pl →


Podziel się tym materiałem z innymi:


 

Polecamy
2021-03-05 23:40:50
miniaturka

Kard. Sandri: w Iraku Papież przerzuca historyczne mosty

Prefekt Kongregacji dla Kościołów Wschodnich, kard. Sandri podkreśla, że sensem papieskiej podróży do Iraku jest dotarcie tam, gdzie obecność Kościoła jest najbardziej potrzebna, a jednocześnie - najbardziej zagrożona. To budowanie mostów w najtrudniejszym miejscu.
2021-03-06 08:49:41
miniaturka

Wspólnota św. Idziego: braterstwo i dialog to droga do wyjścia z przemocy

Wspólnota św. Idziego (Sant’Egidio) towarzyszy Papieżowi modlitewnie podczas jego pielgrzymki do Iraku. Zorganizowała czuwanie w bazylice Matki Bożej na Zatybrzu, które można śledzić na żywo przez Internet. Czuwanie zaczęło się w piątek o godz. 20:00.
2021-03-06 09:20:34
miniaturka

Pierwsze w historii spotkanie Papieża z przywódcą islamskich szyitów

Wizyta w świętym mieście szyitów - An-Nadżaf i spotkanie z ich duchowym przywódcą, ajatollahem Al-Sistanim były pierwszym punktem drugiego dnia wizyty papieża Franciszka w Iraku.
2021-03-06 11:05:44
miniaturka

Papież na spotkaniu międzyreligijnym w Ur: przemoc jest zdradą religii

Człowiek wierzący „nie może być przeciwko komuś, lecz dla wszystkich. Nie może usprawiedliwiać żadnej formy dyktatu, ucisku czy przewrotności, nie może przyjmować postawy agresywnej” – powiedział Ojciec Święty 6 marca podczas spotkania międzyreligijnego w miejscu narodzin Abrahama – w Ur.
2021-03-06 11:30:14
miniaturka

Zaczynam dzień z Ewangelią

Czy Bóg może się gniewać? Odpowiedź znajdujemy w zachowaniu Jezusa sporządzającego bicz ze sznurków i wypędzającego przekupniów ze świątyni. Gdy w miejscu tego, co święte, umieszczamy własny zysk czy inne wartości, narażamy się na Boży gniew
2021-03-06 12:10:25
miniaturka

Ks. Robert Skrzypczak: Żyjemy w czasach antychrysta

W przekonaniu ks. Roberta Skrzypczaka, głoszącego kazania pasynje w bazylice św. Krzyża w Warszawie, żyjemy w czasach antychrysta i potrzeba ogromnej modlitwy, aby przeciwstawić się sile zła wyrażającego się w przyzwoleniu na aborcję, eutanazję i zdeformowanej wizji ludzkiego szczęścia