Strona główna
Serwis jest częścią opoka.org.pl
2017-01-06 12:14
jz / KAI

Prof. Koseła: Badania polskiej religijności wskazują na powstrzymanie spadkowego trendu

- Najnowsze statystyki pokazują obraz Kościoła, który się modli, Kościoła, który obficie rozdziela i przyjmuje sakramenty. Nie widać w statystycznych zestawieniach symptomów kryzysu, ani objawów schyłku wyznaniowej instytucji i religijnej wspólnoty - pisze prof. Koseła.

Autor/źródło: Catholic Church England and Wales, Flickr, CC BY-NC-SA 2.0

A oto tekst komentarza prof. Krzysztofa Koseły, socjologa z Uniwersytetu Warszawskiego, do ogłoszonego w środę badania Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego SAC w Polsce.

Badania ISKK za 2015 r. opublikowane w formie "Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia ad 2017", pokazują, że powstrzymany został trwający od 1983 roku spadkowy trend liczby osób obecnych na niedzielnej Mszy świętej – jest to wskaźnik "dominicantes". Nadal widać wzrost odsetka osób przystępujących podczas tych mszy do sakramentu eucharystii ("communicantes").  

Porównanie opracowań statystycznych z 2014 i 2015 roku pokazuje zmianę tematów zainteresowań kościelnych statystyków. W 2014 roku zapytali proboszczów o doświadczane przez nich sytuacje dyskryminacji, nierównego traktowania ze względu na wiarę i o akty profanacji; w 2015 roku zapytali o powszechność i rodzaj kultu maryjnego, ponieważ najwyraźniej problem skierowanej wobec Kościoła agresji nie był szczególnie ważny.  

Najnowsze statystyki ISKK pokazują obraz Kościoła, który się modli, Kościoła, który obficie rozdziela i przyjmuje sakramenty. Nie widać w statystycznych zestawieniach symptomów kryzysu, ani objawów schyłku wyznaniowej instytucji i religijnej wspólnoty, tak chętnie odkrywanych przez wyczulonych na kryzys publicystów. 

Duże wrażenie sprawiają liczby udzielonych w 2015 roku sakramentów chrztu, I komunii św., bierzmowania i małżeństwa. Pozytywna zmiana polega na zrównaniu się liczby urodzeń i liczby chrztów. Zazwyczaj liczba chrztów bywa nieznacznie mniejsza niż roczna liczba urodzeń, poza tymi wyjątkowymi okresami, kiedy wierni powszechnie porządkują swój sakramentalny status motywowani jakimiś historycznymi okolicznościami. 

Proboszczowie będący informatorami kościelnych statystyków starają się ustalić, ilu mieszkańców żyje na terenie ich parafii, a z rachunków wynika, że liczba mieszkańców Polski wynosiła w 2015 roku 35 mln 498 tys. 155 osób (w 2014 roku 35 mln 782 tys. 474 osoby), zaś za granicę wyjechało 2 mln 686 tys. 900. Emigranci są to osoby zameldowane na terenie parafii, ale przebywające poza Polską. Powinniśmy więc unikać już mówienia o Polsce jako o 40-milionowym kraju. Państwowi statystycy będą mogli sprawdzić te informacje dopiero przy okazji najbliższego powszechnego spisu ludności; do czasu spisu danych dostarczają proboszczowie. Jak widać, pomoc proboszczów w ustaleniu faktycznej liczby mieszkańców Polski jest nie do przecenienia.  

Z badań wynika, że z powodu emigracji zmniejszyła się liczba parafian przypadających na jednego parafialnego duszpasterza, ale w wyniku spadku liczby alumnów w seminariach duchownych ten pozytywny trend ulegnie z czasem odwróceniu.  

"Annuarium Statisticum" pokazuje wzrost liczby parafii z 10 tys. 58 w 2014 do 10 tys. 248 w 2015 roku. Wzrost ten jest w niewielkiej części efektem tworzenia nowych parafii, ale przede wszystkim skutkiem tego, że diecezja elbląska nareszcie zdołała policzyć swoje 157 parafii i dostarczyła tę informację w statystycznym sprawozdaniu.  

Duże wrażenie robi liczba i rozmaitość działań pozareligijnych realizowanych na terenie katolickich parafii Polski, a ponieważ dużą część statystycznego opracowania stanowią tabele z liczbami w rozbiciu na diecezje, duszpasterze lokalnych wspólnot Kościoła dowiedzą się, czy ich starania przynoszą efekty zauważane w zmianach liczb.  

Kolejne "Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia" z danymi za 2016 rok będzie szczególnie interesujące, ponieważ pokaże polski Kościół w Roku Miłosierdzia i w roku Światowych Spotkań Młodzieży w Krakowie.  

Krzysztof Koseła
mp / Warszawa

 
Kliknij aby zobaczyć newsy zawierające wybrany tag: statystyki, ISKK, religijność